فيروز ميرزا فرمانفرما
52
سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
دارزين منزل پنجم دارزين « 1 » است و اول خاك بم مىباشد و مسافت هفت فرسخ است . جاى بسيار باصفا و دهكدهى معتبرى است وكيل الملك بزرگ قنات مخروبهى آن را خريده قلعه و خانهى رعيتى و باغچه ساخته و اشجار خوب غرس نموده ، و در جلگه واقع است . آب فراوان و زراعت خوبى داشت و اين دهكده را وكيل الملك ثانى به قيمت نازلى ، بلكه نصفه قيمت كمتر به خوانين و اربابان بم فروخته كه الان هم در دست اربابان بم است . و ما بين تهرود و دارزين چشمهى آبگرم بسيار خوبى بود كه نيم سنگ آب داشت ، آب اين چشمه بسيار گرم است و مانند آبگرم سراب آذربايجان بلكه بهتر و صافتتر مىباشد و در سر اين چشمه نيز وكيل الملك حمام مختصرى بدون رختكن ساخته است ، كه هركس مرضى داشته باشد در اين آب برود به اكثر ناخوشىها نافع است . بم منزل ششم بم است « 2 » و از دارزين به بم پنج فرسخ مسافت است و دو فرسخ كمتر به بم مانده جائى است مشهور به بيدران ، چمنهاى اين نقطه خوب است ، دراج هم در اين چمنها پيدا مىشود . از قديم شهر معتبرى بوده و قنوات زياد به سمت كوه داشته ، به مرور شهر و قنوات مخروبه شده آثار خيلى مختصرى باقى است . از كثرت آب قنوات مخروبه به اندك فاصله از محلهاى مختلف آب مىجوشد به قدر پانزده سنگ بلكه متجاوز است ، و اين آب شعبهشعبه
--> ( 1 ) . دارزين از دهستانهاى شهرستان بم است ، هواى آن گرم است و كنار راه بم به كرمان واقع شده . ( 2 ) . شهر بم امروزه شهر كوچكى است كه در اين قسمت ايران از شهرهاى آباد محسوب مىشود و تجارت و زراعت نسبتا مهمى دارد . اين شهر از قديم داراى اهميتى بوده ، و در اواخر زنديه ميدان مبارزهى لطفعلى خان زند با آقا محمد خان قاجار بوده ، و نيز در 1256 آقا خان محلاتى مدتى اين شهر را در تصرف داشته است .